Fytyra e një gruaje që mund të jetë “njeriu më i vjetër” në Tokë dhe që ka jetuar 45,000 vjet më parë, besohet se është “ringjallur” nga akademikë nga Brazili, Australia dhe Italia, duke përdorur një model dixhital të kafkës së saj të thyer.

Gjithçka filloi në vitin 1950, kur arkeologët zbuluan një kafkë të prerë të varrosur thellë në një sistem shpellash në Republikën Çeke. Kafka u nda në gjysmë. Në atë kohë, studiuesit arritën në përfundimin se mbetjet skeletore ishin nga dy individë të veçantë. Megjithatë, siç raporton Live Science, pas dekadash, shkencëtarët kanë arritur në përfundimin se kafka në të vërtetë i përket një individi të vetëm, një gruaje që ka jetuar 45,000 vjet më parë.

Studiuesit besojnë se gruaja është njeriu më i vjetër anatomikisht modern që është gjetur gjenetikisht. Me tipare të errëta, studiuesit e quajtën gruan Zlatý kůň, ose “kali i artë”.

Analiza e mëtejshme e ADN-së tregoi se gjeni i saj mbante rreth 3% prejardhje të Neandertalit dhe se ajo i përkiste një popullate njerëzish të hershëm modernë që ka të ngjarë të ndërthureshin me Neandertalët.

Fillimisht, studiuesit kishin mësuar shumë për gruan, por pak për pamjen e saj. Tani, një artikull i ri i botuar më 18 korrik hedh dritë të re mbi pamjen e saj të mundshme, përmes qasjes së fytyrës.

Për të krijuar imazhin, studiuesit përdorën të dhëna të mbledhura nga disa skanime ekzistuese të tomografisë së kompjuterizuar (CT) të kafkës së saj, të cilat janë pjesë e një baze të dhënash në internet. Megjithatë, arkeologët që gërmuan mbetjet e saj, më shumë se 70 vjet më parë, zbuluan se pjesët e kafkës mungonin, duke përfshirë një pjesë të madhe të anës së majtë të fytyrës së saj.

Një nga autorët e studimit, eksperti grafik brazilian Cícero Moraes tha për Live Science se një informacion potencialisht interesant në lidhje me kafkën është se ajo ishte kafshuar nga një kafshë pas vdekjes së saj. “Kafsha mund të ishte një ujk, një hienë ose të dyja, pasi ato ishin të pranishme në faunë në atë kohë”, tha ai.

Për të zëvendësuar pjesët e munguara, Moraes dhe ekipi i tij përdorën të dhëna statistikore të mbledhura në vitin 2018 nga studiuesit që krijuan një rindërtim të kafkës. U konsultuan gjithashtu dy skanime CT, një e një gruaje bashkëkohore dhe një e një burri.